ANDROGENY NADNERCZOWE

Kora nadnerczy wydziela też androgeny (p. str. 161), tj. związki wykazujące właściwości męskich hormonów płciowych. Androgeny decydują

– 0 powstaniu drugorzędowych cech płciowych u mężczyzn, u kobiet wywierają ograniczony wpływ na fizjologiczny rozwój zewnętrznych narządów płciowych, tj, warg sromowych, łechtaczki, pochwy oraz sutków. Nadmiar androgenów u kobiet powoduje zmiany chorobowe morfologiczne, metaboliczne i psychiczne, zwłaszcza w zespole nadnerczowo-plcio- wym.

Pod względem chemicznym androgeny są pochodnymi cyklopentano- perhydrofenantrenu, mającymi 19 atomów C. W warstwie siatkowatej

– 1 pasmowatej kory nadnerczy powstaje dehydroepiandrosteron (DHEA), androstendion i niewielkie ilości testosteronu. Wykazano, że ll-fl-hydro- ksyandrostendion wydziela tylko kora nadnerczy dzięki obecności enzymu 11-P-hydroksylazy. Dehydroepiandrosteron jest słabym androgenem, ale może ulegać przemianie w testosteron. W tkankach obwodowych testosteron przekształca się w dihydrotestosteron, który jest ostatecznym i najbardziej aktywnym androgenem na poziomie komórek docelowych. Przemiany androgenów odbywają się głównie w wątrobie oraz mniej intensywnie w gruczole krokowym, pęcherzykach nasiennych, skórze, mięśniach oraz w obszarze podwzgórza.

Z klinicznego punktu widzenia duże znaczenie ma oznaczanie metabolitów androgenów w moczu za pomocą reakcji Zimmermana jako tzw.

– 17-ketosteroidów (17-KS), czyli związków zawierających 19 atomów C z grupą ketonową C-17. Dość powszechnie utrzymuje się podział 17-KS na 2 grupy:

– 1) ll-oksy-17-KS powstają w metabolizmie androgenów wyłącznie nad- nerczowych (adrenosteronu, 11-P-hydroksyandrostendionu oraz przemian kortyzolu w wątrobie).

– 2) ll-dezoksy-17-KS wywodzą się z androgenów nadnerczowych oraz gonadowych (testosteron, androstendion, DHA, 17-a-hydroksyprogesteron, 1 1-dezoksyk ortyzol).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *